Gdzie rośnie kawa? Pas kawowy- Afryka.

Kolebka kawy – Afryka!

O Afryce mówi się, że to najbardziej zróżnicowany kontynent. To w tej części Ziemi pojawili się ludzie i to właśnie tutaj pierwszy raz odkryto roślinę, której później nadano miano kawowca. Jaka afrykańska kawa? Przez wielu określana, jako najlepsza na świecie.

Tereny, na których rośnie kawowiec, to pas kawowy, o czym pisaliśmy w naszym poprzednim artykule. Dla przypomnienia – pas kawowy to obszar położony między Zwrotnikiem Raka a Koziorożca, na którym występują najlepsze warunki do życia tej rośliny. Najlepsze, czyli jakie?

Kawowiec lubi przede wszystkim stałe temperatury oraz regularny rozkład opadów deszczu. Warto wiedzieć, że to nie wszystko, co wpływa na jakość ziaren i smak kawy speciality. Bardzo duże znaczenie ma tzw. terrior, czyli ogół czynników geograficznych i meteorologicznych oraz sposób przetwarzania owoców po zebraniu. Napisaliśmy na ten temat już wiele słów, więc nie będziemy się powtarzać. Gorąco zachęcamy do lektury naszych poprzednich publikacji.

Krótka historia kawy

A jak to jest z kawą z Afryki? Zacznijmy od tego, że ten kontynent to kolebka naszego czarnego złota (tak, tak – czarne złoto to nie tylko ropa). To stąd wywodzi się przeważająca większość gatunków kawowca. Pierwsze wzmianki o kawie pochodzą z Etiopii. Mówi się, że owoce kawowca wykorzystywane były na tym terenie już w pierwszym tysiącleciu p.n.e. Początkowo ta roślina nie była uprawiana, ówcześni mieszkańcy Etiopii wykorzystywali naturalne zbiorowiska roślinne.

Samo słowo kawa najprawdopodobniej pochodzi od nazwy miejscowości i zarazem jednego z najbardziej znanego etiopskiego regionu uprawy kawowca – Kaffy. Podaje się, że to właśnie tam lud Oromo odkrył tę rośliny. Nie robili oni jednak naparu, tylko spożywali owoce kawowca z solą i masłem. W XIII lub XIV wieku za sprawą kupców arabskich wiśnie kawowca wybrały się na wycieczkę do Jemenu. I to tam odkryto ich niezwykłe właściwości (za co gorąco dziękujemy!) – prawdopodobnie to był czas, kiedy wypracowano metodę obróbki nasion i wytwarzania z nich napoju.

Kawa szybko rozpowszechniła się na Półwyspie Arabskim oraz na Bliskim Wschodzie. Pierwsza kawiarnia, w której można było posmakować pełnego aromatu, czarnego napoju,  powstała w 1554 roku w Stambule, a Imperium Osmańskie stało się głównym mocarstwem kawowy.

Europejczycy odkryli ten aromatyczny napój podczas swoich podróży do Azji Mniejszej oraz Afryki Północnej. Nie jest do końca pewne, kiedy kawa pojawiła się na Starym Kontynencie. Najprawdopodobniej była już dostępna w XVI w. za sprawą brytyjskich i holenderskich kompanii wschodnio indyjskich. Wzmianka o pierwszej angielskiej kawiarni, otwartej w Oksfordzie, pochodzi z 1650 r.

Za sprawą podróżników i odkrywców ziarna kawowca opłynęły cały glob i z powodzeniem zadomowiły się na terenach, które teraz nazywamy właśnie pasem kawowy.

Kawa z Afryki, czyli jaka?

To przede wszystkim arabika, uznawana za jedną z najlepszych na świecie. Afrykańska kawa, podobnie jak sam kontynent, bywa niezwykle zróżnicowana. Odkryjesz w niej całą gamę nut smakowych – orzeźwiające cytrusy, a w wśród nich pomarańcze, grejpfruty, limonki czy cytryny. Poczujesz także soczyste owoce leśne i delikatne tony kwiatowe lawendy, jaśminu, kwiatu czarnego bzu, mniszka lekarskiego czy róży.

Kawa ziarnista z Afryki jest niezwykle różnorodna i barwna. Ziarna z tej części globu dają intensywny i zarazem orzeźwiający napar, często z wykwintnym, winnym smakiem. Jasny stopień wypalenia wydobywa z nich wyjątkowe wrażenia smakowe. Ponadto afrykańskie kawy odznaczają się zrównoważonym body, wyrazistym zapachem, niewielką goryczą oraz dość wysoką kwasowością. 

To właśnie profil smakowy odróżnia kawy afrykańskie od amerykańskich, w których wyczujemy bardziej czekoladę, karmel i orzechy niż orzeźwiające owoce.

Produkcję kawy na tym kontynencie wyróżniają również tradycyjne metody uprawy. Kawowcom zazwyczaj towarzyszą inne rośliny, np. bananowce, herbata, różnorakie przyprawy czy nawet tytoń, które nie tylko dają ochronę przed promieniami słonecznymi, ale przede wszystkim są urozmaiceniem biologicznym i wzbogacają ekosystem plantacji. Zbiory kawy speciality przeprowadza się ręcznie, a kraje Afryki Wschodniej obrabiają wiśnie metodą na mokro lub inaczej – mytą.

Afrykańskie kawy naszej palarni kawy speciality

Etiopia należy do jednych z najważniejszych afrykańskich producentów kawy. W światowym rankingu zajmuje miejsce w pierwszej dziesiątce. Do najpopularniejszych regionów w tym państwie należą Yirgacheffe, Sidamo, Djimmah, a także Harrar, z których pochodzą jedne z najlepszych na świecie arabik. Etiopskie ziarna to przede wszystkim barwny bukiet smaków i zapachów rozmaitych owoców. Znajdziesz w nich również kwiatowe aromaty oraz dużo kwasowości.

Aby zasmakować etiopskiej kawy, spróbuj Etiopii Wamena lub Etopii Nensebo, które dostaniesz w naszej gdańskiej palarni kawy speciality. Ziarna tych wspaniałych kaw zbierane są na wysokości 1800 m n.p.m. w regionie Guji. Kawy uprawiane w tej części Etiopii charakteryzują się bogatymi nutami cytrusowymi i przyprawowymi, kwasowością oraz wysokim body. W naszej propozycji poczujesz aromatyczną brzoskwinię, czarną herbatę, cytrusy i wonne kwiaty.

fot. Karol Stańczak

Wśród etiopskich wariacji kawy godną polecenia jest Etiopia Barrel Aged. Jej ziarna pochodzą z obszaru Sidamo, gdzie kawowiec rośnie na wysokościach od 1500 do 2000 m n.p.m. To kawa leżakowana, która przed paleniem przeleżała swoje w… beczce po Bourbonie (a dokładnie po Buffalo Trace Bourbon) i po ciemny piwie Russian Imperial Stout.

W ciągu kilku tygodni leżenia w beczce ziarna pozyskały zupełnie nowe, wyjątkowe smaki i aromaty. Oprócz klasycznych nut, czyli słodkich owoców leśnych i delikatnych cytrusów, poczujesz wanilię, likier jagodowy oraz zaskakująco delikatną kwasowość limonki.

Drugim krajem, z którego ziarna możesz znaleźć z naszej palarni, jest Kenia. To równikowe państwo, dzięki swojemu położeniu, ma niemal idealne warunki do uprawy kawowca. Żyzna gleba, która występuje w tej części Afryki oraz tamtejszy klimat powodują, że owoce idealnie dojrzewają. Najbardziej znane regiony upraw to Kirinyaga, Muranga oraz Nyeri. Kenijskie ziarna arabiki to nuty wina, aromatyczne owoce leśne, cytrusy i słodycz.

Naszą kenijską propozycją jest Kenia Gatomboya pochodząca z regionu Nyreri, słynącego z urodzajnych gleb, bogatych w glinkę wulkaniczną. Wysokość nad poziomem można, na której rośnie kawowiec, od 1650 do 1770 m, powoduje, że występuje tutaj korzystny mikroklimat z optymalną ilością opadów. Jaki profil smakowy odkryjesz? Przede wszystkim owoce -czarne porzeczki i czereśnie, ale także cydr.

Afrykańskie kawy są jak kontynent, z którego pochodzą. Różnorodne, aromatyczne, niezwykle owocowe. To jedne z najlepszych kaw na świecie. Spróbuj i przekonaj się.

M.P-G.